Cách nuôi trùn quế (hướng dẫn chi tiết)

Kỹ thuật nuôi trùn quế

Cách nuôi trùn quế khá đơn giản không yêu cầu quá nhiều kỹ thuật, mà ai cũng có thể áp dụng nuôi trùn quế tại nhà từ các phế phẩm sinh hoạt hằng ngày hoặc nuôi với quy mô lớn trang trại thương mại 

Trong bài viết này hãy cùng AZ Farming tìm hiểu tiết về các kỹ thuật nuôi trùn quế tại nhà đơn giản, dễ hiểu và ai cũng có thể áp dụng ngay nhé!

#1 Cách làm chuồng nuôi trùn quế

Chọn vị trí và chuẩn bị chuồng nuôi trùn quế là việc làm đầu tiên bà con cần thực hiện khi bắt đầu hoạt động nuôi giun. Dưới đây là mố số tiêu chí để thiết kế chuồng nuôi giun quế tốt cho hiệu quả cao mà bà con có thể tham khảo:

Hướng và vị trí của chuồng

Nên lựa chọn hướng Đông Nam hoặc hướng Nam để đảm bảo chuồng nuôi trùn quế được thoáng mát vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông. 

Vị trí đặt chuồng phải cao ráo, thoáng mát, đảm bảo không bị ngập úng khi trời mưa, mùa nước lũ. Những nơi bị ngập trũng tuyệt đối không nên làm trại vì trùn quế sẽ bị chết hoặc di chuyển đến những nơi khác không bị ngập trũng vào mùa mưa.

Trại nuôi trùn quế có thể thiết kế dưới tàn cây bóng mát hoặc dưới hàng cây cao su càng tốt vì đảm bảo được độ ẩm thích hợp vào mùa nắng nóng.

Vị trí làm chuồng giun phải tránh xa các loại côn trùng gây hại như mối, rắn, tắc kè, chuột, ổ kiến và các vật nuôi như gà, vịt, ngan, ngỗng…

Kích thước chuồng nuôi trùn quế

Kỹ thuật làm chuồng nuôi trùn quế thương mại

Tuỳ theo diện tích đất mà chúng ta thiết kế chuồng cho hợp lý, tuy nhiên thông thường thì kích thước chuồng giun quế khoảng diện tích 100m2 (ngang: 5m – dài: 25m -cao: 0,4m):

• Chiều ngang 5m ta xây thành 2 luống mỗi luống 2m và chừa đường đi ở giữa 1m. 

• Chiều cao: chúng ta xây khoảng 4 viên gạch là đủ. 

• Đáy chuồng: thì bà con trán 1 lớp vữa hồ non khoảng 4cm.

• Mái chuồng: phải có độ cao cách mặt đất ít nhất 1m, Khoảng cách  lý tưởng là từ 1,8 – 2m trong đó 0,3 – 0,5m sẽ đóng chìm xuống đất, phần cọc bên trên cao khoảng 1,5m.

Vật liệu làm chuồng nuôi giun quế

Vật liệu xây chuồng: gạch, tấm gỗ hoặc dùng bạc chống nước.

Mái che chuồng: nên sử dụng mái bằng rơm rạ, lá cọ, lá dừa, tấm bìa, bạt để chuồng mát mẻ, thông thoáng. 

Các trụ đỡ bên trong chuồng: có thể làm bằng cọc tre, gỗ, cột sắt hoặc bê tông chắc chắn.

#2 Chuẩn bị chất nền chuồng nuôi giun quế

Chất nền yếu tố quan trọng trong kỹ thuật nuôi trùn quế, đây là nơi trong thời gian đầu sinh sống, là nơi trú ẩn khi trùn tiếp xúc với môi trường mới và phải đạt các yếu tố sau: tơi xốp, sạch, giàu dinh dưỡng khả năng giữ ẩm tốt, không gây phản ứng nhiệt, pH ở mức trung tính từ 6,5 – 7,5.

Bà con có thể có sử dụng các loại phân chuồng cùng các chất thải hữu cơ, xơ dừa, mùn cưa, giấy vụn hoặc các hộp bìa carton cũ để làm chất nền. Các vật liệu cần được xử lý trước khi dùng để làm chất nền cho chuồng nuôi trùn quế.

Xử lý chất nền nuôi trùn quế

Phương pháp ủ nóng: Chọn mặt nền cứng rải 1 lớp phân dày 10 – 15cm, tiếp theo rải 1 lớp chất độn dày 10cm có trộn vôi bột. Tiếp tục dải phân và chất độn theo thứ tự trên cho đến khi đống chất độn cao 1 – 1,5m. Ở giữa đống ủ cắm 1 đoạn tre hoặc ống nhựa để thông khí.

Khi đánh đống xong (tỷ lệ 7 phần phân trâu bò ủ với 3 phần chất độn chặt ngắn), phủ lên đống phân 1 lớp che mưa che nắng bằng vật liệu sẵn có như lá chuối, tấm tranh lợp.

Cứ 5 đến 7 ngày tưới nước và đảo đống chất nền 1 lần để đảm bảo chất nền luôn ẩm và có đủ không khí. Sau 3 – 4 tuần ủ chất nền có thể sử dụng

Phương pháp ủ nguội: Phân gia súc và chất độn xếp lớp và đánh đống như phương pháp ủ nóng nhưng không dùng vôi bột. Sau khi đánh đống xong phủ 1 lớp rơm rạ mỏng và tưới nước cho ẩm. Lấy bùn trát kín đống ủ. Sau 3 tháng có thể đem sử dụng.

Phương pháp ủ hỗn hợp: Phân chất độn xếp lớp và đánh đống như phương pháp ủ nóng. Sau 4 – 6 ngày nhiệt độ đống ủ phân lên cao 70 độ C. Tưới nước cho ẩm rồi lấy bùn trát kín. Sau 2 tháng có thể đem sử dụng.

Kỹ thuật rải chất nền đệm

Kỹ thuật trải chất nền đệm nuôi trùn quế

Sau khi đã chuẩn bị xong chất nền, rải chất nền vào chuồng, luống, hố nuôi trùn quế một lớp dày từ 10 – 20cm, tưới ẩm, xới đều rồi san bằng. Chất nền rải trước lúc thả trùn quế giống  2 – 3 ngày.

Nếu thả giống bằng trùn sinh khối thì có thể không cần rải chất nền hoặc rải một lớn mỏng hơn so với thả giun giống bố mẹ (trải một lớp mỏng khoảng 5 -7 cm).

Nếu sử dụng chất nền bằng rơm rạ mục: bà con rải đều 1 lớp rơm rạ mục xuống nền chuồng sau đó tưới 1 lớp phân chuồng tươi đã chuẩn bị từ trước lên trên.

#3 Chọn giống và thả trùn quế giống

Đây là công việc bà con còn thực hiện trước hoạt đồng thời với công việc làm chuồng và chuẩn bị chất nền. Để sau khi đã làm chuồng xong thì bà con đã chọn được loại giống và đơn vị cung cấp và tiến hành thả giun giống. 

Có hai loại giống trùn quế mà bà con có thể lựa chọn để làm giống là loại:
– trùn tinh (giống thuần bố mẹ): tỉ lệ trùn bố mẹ trên 80%
– sinh khối trùn quế: đây là loại có lẫn cả bố, mẹ, giun con, trứng kén và môi trường mà giun đang sống. Trong sinh khối trùn quế, tỉ lệ giun chiếm khoảng 5 – 15%  .  

Giống thuần (giun bố mẹ >80%)

Trùn quế giống thuần tỷ lệ giun bố mẹ trên 80%

Sau khi làm chuồng trại xong, dùng nước tưới trên bề mặt luống mỗi ngày 1 lần, sau 3 ngày chúng ta có thể trải 1 lớp chất nền khoảng 8cm và thả trùn giống. Thông thường mỗi m2 ta thả khoảng 2 – 3 kg trùn giống, dùng tay hốt trùn giống và bỏ từng cụm vào luống, sau 1 giờ tự động trùn quế sẽ lẫn vào trong chất nền để trốn.

Sau đó ta dùng nước tưới phun sương trên bề mặt luống nuôi trùn quế và có thể cho trùn ăn ngay. Sau khi thả giống, bà con phải dùng bao tải cũ hoặc rơm khô, lá chuối lá cọ để đậy kín giúp giun nhanh chóng thích nghi với môi trường. 

Sinh khối trùn quế (ổ trùn)

Sinh khối trùn quế giống

Sau khi chuẩn bị chuồng nuôi trùn quế xong bà con trải lên trên bề mặt luống một lớp chất nền khoảng 5 – 7cm, nếu thấy chất nền hơi khô thì bà con tưới qua một ít nước, như vậy ta có thể thả phần sinh khối vào được.

Thông thường ta có thể thả khoảng 15kg – 20kg sinh khối trên 1m2, trải đều sinh khối trên chất nền, chú ý giữ độ ẩm thích hợp. Sau khi thả sinh khối có thể cho ăn ngay hoặc để hôm sau cho ăn cũng được nhé!

Sau khoảng 7 – 10 ngày lấy một mẫu chất nền, bẻ chúng ra, lúc này ta có thể nhìn thấy những chú trùn con nhỏ khoảng 1cm, màu hồng, như vậy việc thả sinh khối trùn đã thành công

#4 Kỹ thuật nuôi và chăm sóc trùn quế

Sau khi đã chuẩn bị xong chuồng nuôi, chất nền và chọn được giun giống thì bà còn cần nắm một cách khái quát về những yêu cầu tối thiểu cần đáp ứng trong kỹ thuật nuôi và cách chăm sóc trùn quế trong quá trình nuôi.

Nhiệt độ: Nhiệt độ thích hợp nhất cho trùn phát triển là từ 20 – 280C. đối với bà con một số khu vực phía Bắc cần chú ý: vào mùa đông nhiệt độ xuống thấp, lúc này chúng ta cần che chắn kỹ, thắp đèn điện vào ban đêm hoặc dùng bao bố phủ lên trên bề mặt luống sao cho luôn giữ nhiệt độ ở mức thích hợp, tránh trường hợp trùn bị ngủ đông.

Độ ẩm: Trùn quế thở qua da do đó độ ẩm trong của chất nền là yếu tố rất quan trọng trong kỹ thuật nuôi trùn, độ ẩm dưới 50% là nguy hiểm cho giun quế. Phạm vi độ ẩm lý tưởng cho trùn quế phát triển là trong khoảng 65 – 85%. 

Ánh Nắng: Trùn rất sợ ánh nắng nên ta cần phải che chắn chuồng thật kỹ vào ban ngày để tránh ánh nắng trực tiếp rọi vào chuồng nuôi trùn quế làm cho trùn sợ và chui xuống phía dưới để sống.

Không khí: Giun là loài thở oxy và không thể sống sót trong điều kiện yếm khí, khí Co2, H2S, SO3, NH4 là kẻ thù của trùn nên ta phải chắc chắn rằng thức ăn của trùn phải sạch và không có các thành phần hóa học gây bất lợi cho trùn.

Thức ăn của trùn quế: giun quế có thể ăn nhiều loại thức ăn khác nhau như các loại phân chuồng, rác thải hữu cơ (rau củ quả, lá cây, phế phẩm nông nghiệp…), các vật liệu nâu (giấy, báo, bìa carton..). Tuy nhiên, với mục đích nuôi trùn quế thương mại thì người ta thường dùng các loại phân chuồng để làm thức ăn cho giun quế, để giun mau lớn và cho hiệu quả cao nhất.

#5 Một số bệnh và sự cố thường gặp khi nuôi trùn quế

Bệnh no hơi: Do trùn ăn nhằm những loại thức ăn quá giàu “chất đạm” như phân bò sữa, heo… làm cho phân có mùi chua. Sau khi cho ăn, trùn có hiện tượng nổi lên trên mặt luống và trường dài sau đó chuyển sang màu tím bầm và chết. Cách tốt nhất khi phát hiện trường hợp này nên hốt hết phần phân lỡ cho ăn ra và tưới nước lên luống.

• Bệnh trúng khí độc: Do đáy chất nền đã bị thối rữa, trong thời gian dài chất nền thiếu O2 làm cho khí CO2 chiếm lĩnh hết khe hở của chất nền, làm trùn chui lên trên lớp mặt. Cách khắc phục: Dùng cuốc chĩa xới toàn bộ mặt luống và tưới nước.

• Chất chất độc hại từ môi trường: ngoài ra thật chú trọng với các loại thuốc trừ sâu, xà bông, nước rửa chén… vì trùn sẽ lập tức chết khi tiếp xúc.

• Địch hại: Kiến, chim, cóc, nhái… là những địch hại nguy hiểm nhất ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động nuôi trùn quế. Đối với kiến hãy diệt tận gốc, dùng vật nhọn moi tận gốc của ổ kiến, xịch thuốc và vệ sinh thật sạch khu vực xung quanh trại nuôi gtrùn quế.

#6 Thu hoạch trùn quế

Tùy vào mục đích nuôi giun quế mà thời gian thu hoạch và cách thu hoạc trùn quế cũng khác nhau như:

Nuôi trùn quế sinh khối: thông thường, sau 2 – 3 tháng trở đi, khi lớp sinh khối dày lên là bà con có thể bắt đầu thu hoạch và bán sinh khối.

Nuôi trùn quế lấy phân trùn: bà con cần căn cứ vào lượng phân trùn thải ra nhiều ít ra sao dể thu hoặc. Thông thường thì sau 6 tháng nuôi thì có thể thu hoạc phân trùn quế.

Nuôi trùn quế lấy trùn thịt: dùng que xới xáo vào một góc chuồng nuôi để xem số lượng của và kích thước trùn nhiều hay ít, độ lớn của chúng ra sao. Thông thường sau 3-4 tháng nuôi là trùn đã trưởng thành và có thể thu hoạch.

Thu hoạch giun quế cũng có nhiều kỹ thuật khác nhau như phương pháp nhử mồi, phương phap đe dọa, hoặc bắt bằng tay…

Đóng Góp Ý Kiến Của Bạn